Het Spaarfonds AOW

Enige dagen geleden konden we lezen dat een meerderheid van de Tweede Kamer voor opheffing is van het Spaarfonds AOW. Dat is maar goed ook want het fonds is helemaal geen fonds, laat staan dat er in gespaard is om toekomstige AOW verplichtingen te bekostigen. In essentie is het een boekhoudtruc die de suggestie moet opwekken dat de overheid nu al aan het sparen is om de steeds hogere lasten voor de AOW op te vangen. Helaas is hiervan helemaal geen sprake.

In de rijksbegroting voor 2011 kan men lezen dat er per ultimo 2010 een bedrag in het Spaarfonds AOW zit van ruim 45 miljard Euro. In 2011 zou hierbij ten laste van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een bedrag moeten worden gestort van 3.4 miljard Euro, terwijl er een bedrag van 1.9 miljard Euro aan renteinkomsten zou kunnen worden bijgeschreven. Per ultimo 2011 zou derhalve de omvang van het gespaarde vermogen in het fonds bijna 51 miljard Euro bedragen. Per 2020 zou de totale aanspraak van het fonds 115 miljard Euro dienen te bedragen.

Bij beëindiging van deze curieuze regeling, want van opheffing van een echt fonds kan geen sprake zijn, zullen deze administratieve boekingen weer in het niets verdwijnen.

De werking van het Spaarfonds AOW laat zich naar mijn mening ongeveer als volgt illustreren. Stel uw partner voorziet een grote uitgave over enige jaren, voor bijvoorbeeld een wereldreis of een nieuwe keuken, en maakt zich zorgen over de haalbaarheid van een dergelijke uitgave tezijnertijd. Om uw partner gerust te stellen stelt U voor het huishoudgeld te verhogen met 500 euro per maand, waarbij uw partner dit onmiddelijk aan U terug dient te geven om te sparen. Per saldo verandert er niets aan de gezinshuishouding, maar uw partner heeft wel de illusie dat er 6,000 Euro per jaar gespaard wordt. Als deze dan na bijvoorbeeld 3 jaar de reis wil gaan boeken of de keuken wil bestellen, in de veronderstelling dat er voldoende gespaard is, zult U helaas moeten toegeven, dat er helemaal niets gespaard is en dat de enige wijze om een dergelijke uitgave te financieren bestaat uit het afsluiten van een lening.

In de begrotingstoelichting wordt erkend dat ons land in de nabije toekomst een gigantisch probleem zal hebben vanwege de voortschrijdende vergrijzing van de Nederlandse bevolking. Ook wordt duidelijk gesteld dat het fonds geen echt vermogen bevat, maar dat er in feite alleen toekomstige verplichtingen worden geregistreerd. Doordat het fonds geen werkelijk gespaard vermogen bevat zullen de toekomstige verplichtingen derhalve gefinancierd moeten worden door te bezuinigen op de overheidsuitgaven, verhoging van de belastingen, verhoging van de staatsschuld, danwel een combinatie van deze drie maatregelen. Gegeven de problemen die de huidige regering heeft om 18 miljard Euro te besparen, kunt U zich voorstellen hoe de situatie zal zijn als in 2020 het AOW tekort is opgelopen tot 115 miljard Euro.

Op zijn weblog schreef Prof. Bas Jacobs op de dag voor hij het fonds zou bespreken met de Tweede Kamer het volgende:

“Geachte leden van de Tweede Kamer, het AOW-spaarfonds is daarom naar mijn opvatting je reinste volksverlakkerij. Talloze burgers verkeerden, of verkeren nog steeds, ten onrechte in de veronderstelling dat extra middelen zijn gereserveerd voor de AOW.”

Opheffen van het Spaarfonds AOW kan derhalve alleen maar toegejuicht worden, maar dient wel vergezeld te worden van een serieuze inspanning om het steeds maar toenemende AOW probleem daadwerkelijk op te lossen. Daarbij hoort naar mijn mening een snelle en substantiële verhoging van de AOW leeftijd om de verhouding actieve/inactieve bevolking op een acceptabel en dus betaalbaar niveau te houden.

Voor mensen die na hun pensionering verzekerd willen zijn van een goed inkomen lijkt het wenselijk om zelf te zorgen voor een goed spaarfonds. De overheid lijkt in deze op dit moment niet een erg betrouwbare partij te zijn.

Oh ja, vanaf omstreeks 2030 is de verwachting dat de aardgasopbrengsten drastisch af zullen nemen.......