Afschaffing van de hypotheekrenteaftrek, graag zo snel mogelijk!

Vorige week is door de Studiecommissie Belastingstelsel een advies gebracht aan de minister van Financiën over mogelijke herzieningen van het Nederlandse belastingstelsel. De minister heeft vervolgens het rapport naar de Eerste en Tweede Kamer gezonden. Ik ben erg benieuwd of dit tot nieuwe inzichten zal leiden, want in het rapport wordt ondubbelzinnig gepleit voor afschaffing van de hypotheekrenteaftrek in combinatie met een verlaging van de tarieven van de inkomstenbelasting. Ook geeft het rapport enige interessante inzichten in welke schouders op dit moment al de lasten dragen en het effect van een verhoging van de belastingtarieven, zoals door enige partijen bepleit wordt.

De discussie over de hypotheekrenteaftrek lijkt op dit moment in de politiek alleen maar te gaan over hoeveel en hoe snel het een bijdrage kan leveren aan het oplossen van de financieringstekorten van de overheid. Gemakshalve lijkt dan vergeten te worden dat de hypotheekrenteaftrek ook positieve effecten heeft voor de overheid via hoge grondprijzen en veelal meegefinancierde overdrachtsbelasting. Afschaffing van de hypotheekrenteaftrek als onderdeel van een efficiënter belastingstelsel en als middel tot simplificering van het belastingstelsel, lijkt van geen enkele partij nog aandacht te hebben.

De studiecommissie heeft een heldere aanbeveling; stop de subsidie op de eigen woning en beeindig het overstimuleren van eigen woningbezit. Laat dit wel gepaard gaan met een verlaging van de tarieven in de inkomstenbelasting. Het zou bijzonder nuttig zijn, indien het huurwaardeforfait en de overdrachtsbelasting ook meegenomen zouden worden bij een dergelijke ingrijpende stelsel wijziging. Naast een zeer wenselijke simplificering van het belastingstelsel zal dit ook leiden tot betere keuzes bij het spaargedrag van mensen, hetgeen beleggers zeker zal aanspreken.

Op dit moment is de inkomstenderving voor de overheid als gevolg van het huurwaardeforfait en de de hyptheekrenteaftrek ongeveer 10 miljard euro, terwijl de inkomsten uit de loon- en inkomstenbelasting voor 2010 geschat zijn op ruim 44 miljard euro. Met de overdrachtsbelasting is een kleine 3 miljard euro gemoeid, waarmee het duidelijk moge zijn dat de inkomstenbelastingtarieven substantieel zouden kunnen dalen, bij een rationalisering van huurwaardeforfait, overdrachtsbelasting en hypotheekrenteaftrek.

Enige politieke partijen stellen onomwonden dat de hypotheekrenteaftrek een subsidie voor rijken is, en dat de sterkste schouders nog meer de zwaarste lasten dienen te dragen. Door de PvdA wordt gepleit voor een solidariteitsbijdrage via een belastingtarief van 60% voor inkomens boven de 150,000 euro. De SP pleit vanaf dit bedrag voor een percentage van 65%, terwijl het hoogste reguliere tarief verhoogd zou moeten worden van 52% naar 55%. Ik vraag mij echter af waarop zij baseren dat de sterkste schouders niet nu al in ruime mate meebetalen aan de collectieve lasten. Door de Studiecommissie wordt aangegeven dat mensen die in de hoogste 10% vallen voor de inkomstenbelasting, 49% betalen van de totale inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen. Ook is deze groep goed voor 98% van de belastinginkomsten in box 2, en 62% van belastinginkomsten in box 3.

Naar mijn mening valt er derhalve wel iets te zeggen voor de conclusie van de Studiecommissie over het effect van het instellen van een hoger toptarief, namelijk dat het vooral symbolisch werkt. Optisch zal er sprake zijn van nivellering, terwijl de opbrengsten laag zullen zijn en de negatieve effecten op de arbeidsmarkt, in verhouding tot de opbrengst, gering.

Het is op termijn ook niet vol te houden om overheidstekorten meer en meer af te wentelen op de “rijken”, waarbij men in Nederland al vrij snel onder die definitie valt. Bij een inkomen van 1.2 maal modaal zit men al aan het toptarief van 52%, terwijl men in box 3 al vermogend is vanaf een bedrag van ruim 20,000 euro, waarbij het vreemd is dat een eigen woning niet als vermogen wordt aangemerkt. De overheid zal er niet aan ontkomen om ervoor te zorgen dat de kosten van de samenleving door een brede samenleving gedragen worden. Indien de kosten te hoog dreigen te worden zullen kosten moeten worden bespaard en keuzes worden gemaakt. Symboolpolitiek leidt tot niets en maatregelen die over decennia gefaseerd worden, zoals wellicht de hyptheekrenteaftrek, maar ook de voorstellen voor de AOW, zijn een zwaktebod van de politiek, waarvoor met name de jongere generatie de rekening zal mogen betalen.

Lees verder....